امروز؛ جمعه 7 آذر 1399  - حضرت محمد(ص):  هر که در جستجوى دانش باشد ، بهشت در جستجوى او برآید./کنزالعمّال : ۲۸۸۴۲ منتخب میزان الحکمة : ۳۹۸

حوزه و روحانیت، اصالت‌ها و رسالت‌های فراموش شده

مکرر اتفاق افتاده است که در سالن‌های فرودگاهی شهرهای مختلف شاهد نابسامانی،‌ بی‌نظمی، بی‌مدیریتی و بی‌سازمانی راجع به «برگزاری نماز» به طور کلی و «نماز جماعت» به طور خاص بوده‌ام.

به عنوان نمونه در نیمه شعبان سال گذشته در فرودگاه بین‌المللی هاشمی‌نژاد مشهد هنگام اذان مغرب به مسجد فرودگاه مراجعه کردم و مسافران متعددی را نیز مشاهده کردم که به دنبال برگزاری نماز جماعت بودند، ‌اما خبری از برگزاری نماز جماعت در مسجد مجلل و بزرگ بهمن، در محل فرودگاه مشهد نبود. در مورخ ۲۷ فروردین ۹۶ در محل سالن ترانزیت ترمینال شماره ۴ فرودگاه مهرآباد همین وضعیت با شرایطی به مراتب نابسامان‌تر مشاهده شد. به طوری که اولاً محل نمازخانه به هیچ عنوان گنجایش مراجعه کنندگان هنگام اذان صبح را نداشت و صف طولانی تشکیل شده بود برای کسانی که می‌خواستند به سرعت نماز بخوانند تا به پروازشان برسند و تأسف بارتر اینکه خبری از امام جماعت هم نبود.

این وضعیت در فرودگاه بین‌المللی خوزستان نیز توسط شخص اینجانب مشاهده شد. نمونه‌های مزبور که در زمان‌ها و مکان‌های مختلف پدید آمد این سؤال را در ذهن من ایجاد کرده است که حوزه و روحانیت برای انجام رسالت برپایی نماز چه می‌کنند؟؟ و چه کرده‌اند؟ رسالت و وظایف اصیل حوزویان در اقامه نماز چیست؟

متأسفانه اشتغال حوزویان در مشاغل و مصادر اجتماعی مانع توجه به رسالت‌ها و اصالت‌های حوزوی شده است. به نظر من اقامه نماز به عنوان شعار اصلی که در وظایف روحانیت و حوزویان قرار می‌گیرد فراموش شده است.

فعالیت‌های ستاد اقامه نماز اگرچه به صورت سازمانی گسترش یافته است اما حداقل در فرودگاه‌های کشور هیچ نمود و نمایی ندارد. حوزویان به مشاغل آموزشی، علمی،‌ اجتماعی، قضایی، سیاسی مشغولند. تأسف‌بارتر آنکه مشاهده کردم در همان هنگام که نماز جماعت فرودگاه بدون متصدی و بی‌صاحب مانده است، تلویزیون در حال پخش مصاحبه با مقامات مختلف سیاسی، اجتماعی و قضایی است. کانال‌های مختلف تلویزیون، مقامات مختلف قضایی، سیاسی، اجتماعی را ملبس به لباس روحانیت نشان می‌دهد که در حال انجام وظایف سازمانی خودشان هستند.

سؤال این است که رسالت‌ها و اصالت‌های حوزه و حوزویان چرا فراموش شده است؟ فراموش نکنیم که شاخص‌های قرآنی «الذین إن مکناهم فی الارض أقاموا الصلاه» در قضیه بی‌سامانی نماز جماعت در فرودگاه‌های کشور اگرچه مسئولیت تک تک حوزویان و شخص اینجانب نیز که تمام هویت خود را از حوزه سوابق تحصیلی آن کسب کرده‌ام قابل توجه است.

اما در دنیای حاکمیت «فرایندها، سازمان‌ها و نهادها» نمی‌توان مدعی «مسئولیت شخصی و فردی حوزویان» شد، اما سخن از مسئولیت نهاد روحانیت و سازمان‌ها و نهادها و فرایندهای حاکم بر حوزه را فراموش کرد. واقعیت آن است که نهادها به منزله قوانین بازی عمل می‌کنند یعنی سازمان‌ها و فرایندهای سازمانی که در زمانه و جامعه ما حاکمیت دارد، نقش افراد را در تحولات اجتماعی و مدیریت ساختارهای اجتماعی به حداقل خود تنزیل داده و اشخاص به مثابه «قطره‌ای در دریا» عمل می‌کنند. مهم آن است که نهاد روحانیت و نهاد حوزه پاسخ‌گوی وظایف، رسالت‌ها و اصالت‌های خود باشد و برای برون رفت از این نابسامانی و بی‌توجهی به رسالت‌ها و اصالت‌ها چاره‌ای اندیشند تا اشخاص در بستر فرایندها و نهادها توان ایفای نقش مناسب را پیدا کنند.

محمد درویش زاده

سرمقاله روزنامه دنیای حقوق


آخرین شماره فصلنامه

آخرین شماره فصلنامه دانشنامه های حقوقی

صاحب امتیاز
مرکز پژوهشی دانشنامه های حقوقی علامه

سردبیر
سید حسین صفایی

مدیرمسئول
محمد درویش زاده

گروه دبیران (بر اساس حروف الفبا)
محمد آشوری
گودرز افتخار جهرمی
محمدجواد جاوید
محمدجعفر حبیب زاده
سعید حبیبا
محمد درویش زاده
محمد راسخ
حبیب‌اله رحیمی
محمدجواد شریعت باقری
سید حسین صفایی
عباس کریمی
حمید گوینده
محسن محبی
سید مصطفی محقق داماد
حسین مهرپور

کارشناس تخصصی
محمد هادی جواهرکلام