امروز؛ یکشنبه 16 آذر 1399  - حضرت محمد(ص):  هر که در جستجوى دانش باشد ، بهشت در جستجوى او برآید./کنزالعمّال : ۲۸۸۴۲ منتخب میزان الحکمة : ۳۹۸

استرداد مبیع در اثر افلاس مشتری در پرتو اصول موازنه

  • نویسنده: سیدعبدالمطلب احمدزاده بزاز
  • صفحه ۳۸-۵۴

چکیده

یکی از مباحث بسیار مهم در باب بیع، مجاز دانستن بایع نسبت به استرداد عین مبیع در صورت افلاس مشتری است. در ماده ۳۸۰ قانون مدنی به این حقّ تصریح شده است. بدون در نظر گرفتن نسخ مفاد ماده ۳۸۰ قانون مدنی به قانون تأسیس محاکمات سال ۱۳۱۰ و قانون اعسار سال ۱۳۱۳ و یا عدم نسخ آن، در توجیه نظری این حق برای بایع دیدگاه­های متفاوتی وجود دارد. در این مقاله تلاش بر آن است تا این دیدگاه­ها، به ویژه نظر استاد جعفری لنگرودی بر اساس اصول موازنه تبیین گردد. برای این منظور ابتدا نگاهی گذرا بر مقررات مربوط به افلاس و نسبت آنها با ماده ۳۸۰ قانون مدنی ارایه خواهد شد، سپس به بیان شرایط لازم برای پیدایش و اجرای این حق برای بایع پرداخته می­شود و در پایان، دیدگاه­های چهارگانه در توجیه نظری این حق، تبیین و مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این دیدگاه­ها عبارتند از: ۱- صورتی خاصّ از حق حبس، ۲- حق استرداد مبیع به مثابه یکی از خیارات، ۳- حق استرداد مبیع به مثابه خیار تأخیر ثمن و رعایت عدالت معاوضی و ۴- حق استرداد مبیع در پرتو اصل موازنه. نتیجه­ای که از بررسی دیدگاه­های چهارگانه به دست می­آید، این است که دیدگاه چهارم، یعنی «حق استرداد مبیع در پرتو اصول موازنه» افزون بر منطبق بودن با موازین علمی، از اشکالات کمتری برخوردار می­باشد.

کلیدواژه: بیع، استرداد عین مبیع، اصول موازنه، افلاس مشتری


.:: برای دانلود مقاله اینجا کلیک کنید ::.


Reclamation of the object of sale due to customer bankruptcy under the light of balance principles

Seyyed Abdolmotaleb Ahmadzadeh Bazaz

Abstract

One of the important subjects of sale is that the seller is permitted to reclaim the actual object of sale in case of customer bankruptcy. Article 380 of the Civil Code has specified this case. There are various viewpoints about the theoretical justification of such rights for the vendor regardless of the abrogation of contents of Article 380 of Civil Code to the Code of Procedure 1931 and Insolvency Act 1934 or non-abrogation of it. This study aims to determine the abovementioned viewpoints, in particular the opinion of Professor Jafari Langarudi based on the balance principles. To this end, first, regulations related to bankruptcy and its association with Article 380 of the Civil Code and the requirements for this right of the vendor (seller) are expressed. Finally, four approaches to the theoretical justification of this right are explained. These approaches include 1) a specific form of right of lien; 2) right of reclamation of the object of sale as an option; 3) right of reclamation of the object of sale as the option of a delayed payment of the price and observing exchange justice; 4) right of reclamation of the object of sale under the light of balance principle. According to the results of such comparative research, the fourth viewpoint of the “right of reclamation of the object of sale under the light of balance principle” not only is matched with scientific principles but also has fewer faults.

Keywords: Sale, Reclamation of Actual Object of Sale, Balance Principles, Customer Bankruptcy


آخرین شماره فصلنامه

آخرین شماره فصلنامه دانشنامه های حقوقی

صاحب امتیاز
مرکز پژوهشی دانشنامه های حقوقی علامه

سردبیر
سید حسین صفایی

مدیرمسئول
محمد درویش زاده

گروه دبیران (بر اساس حروف الفبا)
محمد آشوری
گودرز افتخار جهرمی
محمدجواد جاوید
محمدجعفر حبیب زاده
سعید حبیبا
محمد درویش زاده
محمد راسخ
حبیب‌اله رحیمی
محمدجواد شریعت باقری
سید حسین صفایی
عباس کریمی
حمید گوینده
محسن محبی
سید مصطفی محقق داماد
حسین مهرپور

کارشناس تخصصی
محمد هادی جواهرکلام